Tussen 2020 en 2022 bouwden tienduizenden ondernemers uitstel op bij de Belastingdienst en het UWV, en velen sloten een Corona-Overbruggingslening af. In 2027 lopen deze regelingen af. Maar wie denkt dat we een corona-nasleep krijgen, mist het bredere beeld. De saneringsvraagstukken van 2027 en verder zijn fundamenteel anders van karakter.
De schuldenberg is meervoudig geworden
In 2020 had een onderneming in zwaar weer meestal één type schuld: de coronagerelateerde. Fiscale schuld, misgelopen loonsteun, een noodkrediet. Beleid en communicatie waren erop ingericht om die situatie collectief op te vangen. Ondernemers wisten waar ze aan toe waren, adviseurs wisten welk instrument paste.
Vandaag ziet die schuldenberg er heel anders uit. Bij een gemiddelde MKB-onderneming die nu in de knel komt, stapelen de oorzaken zich op.
- Resterende coronaschuld. De vijfjarige betalingsregeling tikt door. Ondernemers die in 2022 nog dachten “dat komt goed”, blijken in 2026 achter te lopen op hun aflossingsschema.
- UWV-uitstel. Minder zichtbaar, maar aanwezig. Werkgeversverplichtingen die tijdens corona zijn uitgesteld, komen ook aan de beurt.
- Aflopende Corona-Overbruggingsleningen. Bedrijven die zich hiermee door de crisis hielpen, moeten nu terugbetalen aan overheden of hun regionale ontwikkelingsmaatschappijen.
- Nieuwe kostendruk. Inflatie, rentestijging, gestegen energie- en personeelskosten. Btw-verhogingen die niet volledig kunnen worden doorbelast. De marge staat structureel onder druk.
- Uitgestelde investeringen. Wat in 2022 werd doorgeschoven om liquiditeit te sparen, wordt in 2026 kritiek. Dan hebben we het over verouderde apparatuur, achterstallige IT, en de opgaven rond energietransitie, duurzaamheid en AI die niet meer kunnen worden ontweken.
Deze factoren komen niet los voor. Ze versterken elkaar. Een onderneming die drie jaar geen investeringen heeft gedaan, verliest concurrentiekracht juist op het moment dat de energiekosten stijgen. Wie in dat tempo betalingsregelingen aan het aflossen is, komt in een negatieve spiraal.
Wat dat betekent voor jouw adviespraktijk
Voor de accountant of adviseur verandert er iets essentieels. Waar sanering in 2021 nog draaide om “hoe rekken we de coronaschuld op”, gaat het straks om iets veel complexer: verschillende schuldsoorten samen met een structureel kwetsbaar businessmodel.
Dat vraagt om een andere analyse. Niet meer “welk uitstel kan ik regelen”, maar “is deze onderneming in de kern nog gezond, en wat is de weg terug naar levensvatbaarheid?” Die vraag beantwoord je alleen door verder te kijken dan één balanspost.
Drie signalen die je nu al ziet in klantgesprekken
- De klant heeft geen investeringsplannen meer. Alles wordt uitgesteld: nieuwe machines, IT-vervanging, verduurzaming. Dat is een teken dat de liquiditeit dun is en de risicobereidheid weg. Levensvatbaarheid op middellange termijn is dan niet vanzelfsprekend.
- Debiteurentermijnen lopen op, crediteuren worden langer geduld. Klassieke werkkapitaalspanning. Wie op deze signalen wacht tot ze in de jaarrekening zichtbaar zijn, is meestal al maanden te laat.
- De ondernemer praat minder over de toekomst en meer over vandaag. Cognitief en emotioneel signaal. Ondernemers in overlevingsstand denken niet meer strategisch. Als hun adviseur zie je dat het eerst.
Van reactief naar proactief
De grootste verschuiving in het vak is niet inhoudelijk maar procesmatig. Adviseurs die tot nu toe reactief werkten, wachtend op de vraag van de klant, moeten actief signaleren, benoemen en interveniëren. Dat vraagt om andere gespreksvaardigheden, andere modellen, en soms om samenwerking met specialisten die je vroeger niet nodig had: waarderingsdeskundigen, financieringsadviseurs, insolventiejuristen, fiscale procesjuristen.
Voor je klant is dit een enorme kans om onderscheidend te zijn. Voor jou als adviseur is het een nieuwe fase in je vak.
Actueel worden op alle sporen? De Leergang Herstructureringscoach MKB brengt in tien dagdelen samen wat je nu nodig hebt: continuïteit borgen, minnelijk saneren en de WHOA. Zes docenten uit de praktijk. Start oktober 2026, bewust kleine groep.
